Mystery

Галогендер VIIA топшасында орналасқан, олар: фтор (F), хлор (Cl), бром (Br), йод (I), астат (At). Астат – радиобелсенді элемент. Галогендердің химиялық қасиеттері олардың жоғары реакциялық қабілетіне байланысты. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың атом радиусы артады. Қайнау температурасы мен тығыздығы да осы заңдылыққа сәйкес артады. Галогендер сутекпен (H2) әрекеттесіп, сутек галогенидтерін (HF, HCl, HBr, HI) түзеді. Бұл қосылыстар суда жақсы ериді және қышқылдық қасиет көрсетеді. Галогендердің бейметалдық қасиеті топ бойынша жоғарыдан төмен қарай кемиді, себебі атом радиусы артқандықтан электрон тарту күші азаяды. Галогендерге тән тағы бір қасиет – олардың тотығу дәрежесінің әртүрлі болуы. Галогендер үшін тотығу дәрежелері -1, +1, +3, +5, +7 мәндеріне ие. Бұл олардың әртүрлі қосылыстар түзуіне мүмкіндік береді. Галогендердің физикалық қасиеттері олардың атомдық массаларының ұлғаюына байланысты өзгереді: Фтор – бөлме температурасында ашық-сары түсті газ. Хлор – сары-жасыл түсті, өткір иісті газ. Бром – қызғылт-қоңыр сұйықтық. Йод – қара-күлгін түсті қатты кристалл. Астат – радиобелсенді қатты зат, химиялық қасиеттері нашар зерттелген. Галогендердің қайнау және балқу температуралары атомдық массаның өсуімен бірге артады. Бұл олардың молекулаларының арасындағы Ван-дер-Ваальс күштерінің күшеюіне байланысты. Галогендер күшті тотықтырғыштар болып табылады. Тотықтырғыш қасиеті топ бойынша төменнен жоғарыға қарай артады: F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. Мысалы, фтор кез келген басқа элементті тотықтыра алады, ал йодтың тотықтырғыш қабілеті әлсіздеу.